DENEMELER

         Çaycı Ali, esnaf, hem öyle böyle değil, on numara esnaf. Kendi ifadesiyle ''Çocukluktan bu işi yapmasaydık, zor olurdu. Kahvecilik kolay değil. Herkes yapamaz.'' Doğru. Her insanın harcı değil.           Canını sıkan müşteri, çay istediyse, ''Taze demledim, çay çöküyor'' o kalın ve külhanbeyi ağzıyla der, müşterinin çayını daha sonra götürürdü.            Aslen Ödemiş'li. Ama Ballıkuyu'da oturmuş. Tepecik'te (Yenişehir) dükkanı varmış. Çaycı Ali, tam bir usta. Masterini, gündüz bile insanların çalınabildiği, Tepecik'te yapmış. Parfüm ve saat satmış parayı verene.          Ben, ona, Ali abim derim. Bunun yaşla bir ilgisi yok. Vefat eden Ferit abimle, eskiden bir tanışıklığı olduğu içindir. Bu, bir muhabbeti ifade ediyor.          Çaycı Ali, soysuz zamanların teneke adamlarından değildir. Bunu davranışlarından ve anlattıklarından anlayabilirsiniz. ...

 Karışık uyarlama sistemleriyle özerk bir işleyişle başa çıkacak bilgisayarlara sahip olmak için, insan düzeyinde esnekliği ve zekayı rutin ve etkili şekilde uygulayan yazılıma gerek duyacağız. Bunun ancak öğrenebilen ve evrim gösterebilen yazılımla başarılabileceği görüşündeyim. KUS'ların devreye girdiği sorunlar önemli ve yaygındır; şehir merkezlerinin bozulması ya da küresel ticarette dalgalanmalar gibi sosyal fenomenlerden, egzotik organizmaların istilası ya da ekosistemlerin sürdürülebilirliği gibi çevre konularına kadar uzanır. Dolayısıyla söz konusu becerilere sahip yazılımlara gittikçe artan bir ağırlık verilecektir. Şimdiki yavaş gelişme temposuyla bile, bireysel kullanıcıların özgün ihtiyaçlarını tanıma temelinde kendisini değiştirebilen yazılımların kullanımı her geçen gün artacaktır. Elli yıl içinde, beklenmedik durumlar karşısında kırılgan olmakla birlikte eğitimli yardımcılar gibi hareket edebilen robotlara muhtemelen sahip olacağız. Her ne kadar sonunda gerçekleşece...

  Moore Yasası'nın süren hükmü yirminci yüzyıl sonlarının birkaç yaygın aygıtını daha da minyatürleştirmeyi ve bir araya getirmeyi mümkün kılıyor. Kol saati boyutunda ve dünya genelinde kullanılabilir bir iletici /video kamera / bilgisayar / canlandırıcı / küresel konum belirleyici/ not defteri aygıta kavuşacağız. Yıldız Savaşları filminde R2D2'nin kullandığı projektöre benzer üç boyutlu projeksiyon gösterimi, tetikte ve katılımcı bir denetime olanak verecek. Bu aygıt bir kol saati kadar yaygın hale gelecek; video oyununa benzer arayüzleriyle ve kullanıcı yönelimli öğrenme özelliğiyle, sonunda sahiden de bir not defteri kadar kolay kullanılabilir olacak.

       Sosyal tahminlerde bulunurken, en azından insan doğasının binlerce yıl yavaş değiştiğini, hatta belki hiç değişmediğini biliriz. Roma'nın ''tahıl ambarı'' Kartaca'nın ürün rekoltesinde bir düşüş olacağı yolunda erken bir uyarısı resmi kuryeler aracılığıyla alınca tahıl piyasasını ele geçirerek yüklü servetler edinen Romalı senatörler vardı. Gerek açgözlülük, gerekse böyle kısa vadeli tahminlerin kullanılmasına vesile olan fırsatçılık izleyen iki bin yılda çok az değişmiş bulunuyor.          İnsan doğasının sağladığı değişmezliğin yanı sıra, yüksek atalet taşıyan süreçlerin yarattığı sorunlar da vardır. Nüfus büyüklüğü ve sera gazları birikimi gibi nüfustan etkilenen süreçler birincil örnekleri sunar. Temelde yatan  kuşak sürelerinden dolayı, yavaş bir devir hızı bunların doğasından gelen bir özelliktir.sosyal gündemimizin büyük bir bölümü,çabuk bir düzeltmeye bağlı olmayan  sorunlardan etkilenir.Bu alandaki düzeltmeler mevcu...

 Hayat- içtimaiyece, inat ve tarafgirlik  gayet muzır olduğunu beyan eder. Eğer denilse:'' Hadiste,'Ümmetimin ihtilafı rahmettir.' denilmiş. İhtilaf ise tarafgirliği iktiza ediyor. Hem tarafgirlik marazı avamı, zalim havassın şerrinden kurtarıyor. Çünkü, bir kasabanın ve bir köyün havassı ittifak etseler, mazlum avamı ezerler. Tarafgirlik olsa, mazlum bir tarafa iltica eder, kendisini kurtarır. Hem, tesadüm-ü efkardan ve tehalüf- ü ukulden hakikat tamamıyla tezahür eder.'' El cevap: Birinci suale deriz ki: Hadisteki ihtilaf ise, müsbet ihtilaftır. Yani, her biri kendi mesleğinin tamir ve revacına sa'y eder. Başkasının tahrip ve iptaline değil, belki tekmil ve ıslahına çalışır. Amma menfi ihtilaf ise -ki garazkarane, adavetkarane, birbirinin tahribine çalışmaktır - hadisin nazarında merduttur. Çünkü, birbiriyle boğuşanlar müsbet hareket edemezler. İkinci suale deriz ki: Tarafgirlik eğer hak namına olsa, haklılara melce olabilir. Fakat şimdiki gibi garazkara...

Ruhun yukarılara çıkması,yükselmesi,  hayatın gerçeklerine yüz çevirmeyi gerektirmez.Batıni tasavvufta, herkes, ''Ben Tanrı'yım!!''der.Ruh, bedenden sıyrılıp tanrı ile bir olmuştur. Tanrılaşan bir insanın, maişet ile işi olur mu? Dünya işlerine el sürmemek,elini eteğini çekmek, inanan kesimi geri bırakmış olabilir mi?   Metafizikte rasyonel yok.Oysa olması lazım... Rasyonel olup firma olmak, para kazanmak, gelişmek gerekmekte...    Hindistan bilge insanların ülkesidir. Eskiden oralarda da insanın ruhlar katına erişmesi önemliydi. Dünyadan yüz çevirmek, bilge ülküsüydü. Bir süre, Hindistan hayaletlerin bağdaş kurup oturduğu bir ülke oldu.    Dünyadan uzaklarda arif olmak iş değildir. Gerçek erdem; dünya işleriyle, ahiret işlerini birlikte götürebilmektir. DENEMELER s.186